Poxviridae Ailesinden Bir DNA Virüsü ile Gelişen, Sık Görülen Bulaşıcı Cilt Enfeksiyonu
Görülme Sıklığı (Epidemiyoloji)
Molluskum kontagiozum (MC), Molluscum contagiosum virus (MCV) isimli Poxviridae ailesinden çift zincirli DNA virüsü tarafından oluşturulan, iyi huylu, kendi kendini sınırlayabilen, ancak oldukça bulaşıcı bir deri enfeksiyonudur.
- En sık çocuklarda (2–10 yaş) görülür.
- Erişkinlerde özellikle immünsüprese bireylerde ve cinsel temasla bulaş daha belirgindir.
- Genel popülasyonda prevalans: %5–8.
- HIV pozitif bireylerde insidans çok daha yüksektir.
- Okul çağı çocukları, havuz kullanıcıları ve atopik dermatitli bireylerde sık görülür.
- Cinsiyet farkı yoktur.
Molluskum kontagiozum bulaşıcıdır ama ciddi sistemik komplikasyonlara neden olmaz. Lezyonlar genellikle 6–12 ay içinde kendiliğinden geriler.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Etken
- Molluscum contagiosum virus — insanlara özgü bir pox virüsüdür.
- Tip 1 en sık, Tip 2 ise daha çok cinsel yolla bulaşan formlarda görülür.
Bulaşma Yolları
- Doğrudan cilt teması (çocuklar arasında oyun, temas)
- Ortak havlu, sünger, traş bıçağı kullanımı
- Havuzlar, spor salonları
- Cinsel temas (genital molluskum)
Risk Grupları
- Atopik dermatitli çocuklar (deri bariyeri zayıf)
- İmmünsüprese bireyler (HIV, transplant hastaları)
- Sıcak, nemli iklimde yaşayanlar
- Yüzme havuzu kullanıcıları
Oluşum Mekanizması (Patogenez)
- Virüs epidermise girer ve stratum basale ile stratum spinozumda replike olur.
- Keratinositlerde sitoplazmik inklüzyon cisimcikleri (molluscum cisimcikleri) oluşur.
- Bu hücreler epidermise doğru ilerleyerek göbekli, kubbemsi papüller meydana getirir.
- Yüzeyden travmayla virüs saçılır ve oto-inokülasyon oluşabilir.
- Normal bağışıklık yanıtı geliştiğinde lezyonlar geriler.
İmmünsüprese bireylerde yaygın, dev molluskumlar gelişebilir.
Klinik Bulgular
Tipik Lezyon
- Kubbe şeklinde, ortası göbekli, inci beyazı veya ten rengi, 2–5 mm çapında papüller.
- Tek veya çok sayıda olabilir.
- Lezyonlar genellikle ağrısızdır ama kaşınabilir.
- Bastırıldığında peynir kıvamında bir içerik çıkar.
Sık Yerleşim Yerleri
- Çocuklarda: gövde, aksilla, ekstremiteler.
- Erişkinlerde: genital bölge, pubik bölge, alt karın.
- Yüz ve boyun da sık etkilenir.
Komplikasyonlar
- Sekonder bakteriyel enfeksiyon
- Kaşıntı ve otoinokülasyon
- Atopik dermatitli çocuklarda yaygın tutulum
- Kozmetik rahatsızlık
Ayırıcı Tanı
- Verruca vulgaris (siğiller — hiperkeratotik, göbekli değil)
- Milia (göbekli yapı yok)
- Akne, folikülit
- Bazal hücreli karsinom (yaşlı bireylerde pigmente lezyonlar)
- Keratoakantom (dev lezyonlar)
Tanı genellikle klinik konur.
- Dermoskopi: merkezi krater, beyaz globüller.
- Gerekirse histopatoloji: Henderson-Paterson cisimcikleri.
Tedavi Protokolleri
Molluskum kontagiozum kendiliğinden gerileyebilir ama bulaşıcılığı ve kozmetik rahatsızlık nedeniyle aktif tedavi önerilir. Özellikle erişkinlerde, atopik dermatitli çocuklarda ve immünsüprese bireylerde tedavi tercih edilir.
a) Fiziksel Yöntemler
- Küretaj (en etkili yöntem)
- Kriyoterapi (likit azot)
- Elektrokoterizasyon
- Lazer ablasyon (yaygın olgularda) Bu yöntemler hızlı sonuç verir, ancak lokal anestezi gerekebilir.
b) Topikal Tedaviler (daha çok çocuklarda)
- Potasyum hidroksit (KOH) solüsyonu %5–10
- Kantaridin
- Imiquimod %5 krem (immünmodülatör)
- Tretinoin krem
- Salisilik asit
c) İmmünomodülatörler
- Imiquimod veya topikal interferon preparatları — özellikle dirençli ve yaygın lezyonlarda.
d) İmmünsüprese Hastalar
- Antiretroviral tedavi (HIV pozitiflerde yaygın molluskum azalır)
- Kombine fiziksel + topikal tedavi
Yaşam Tarzı ve Korunma Önerileri
- Lezyonlara dokunulmamalı, kaşınmamalı.
- Ortak havlu, sünger, traş bıçağı kullanılmamalı.
- Havuz kullanımında kişisel hijyene dikkat edilmeli.
- Cinsel yolla bulaşta partner bilgilendirilmeli, temas kesilmeli.
- Atopik dermatitli çocuklarda kaşıntının kontrolü önemli.
- El yıkama alışkanlığı, hijyen ve uygun giyim önemlidir.
Özel Durumlar
- Çocuklarda genellikle kendiliğinden geriler, ama atopik dermatit varsa yayılma riski artar.
- İmmünsüprese bireylerde lezyonlar büyük, çok sayıda ve dirençli olabilir.
- Genital molluskum → cinsel yolla bulaş; partner taraması gerekir.
- Gebelik: Topikal tedaviler dikkatle uygulanmalı; küretaj veya kriyo tercih edilir.
Prognoz
- Lezyonlar genellikle 6–12 ay içinde kendiliğinden geriler.
- Tedaviyle bu süre kısaltılabilir.
- Rekürrens nadirdir ama otoinokülasyon nedeniyle yeni lezyonlar oluşabilir.
- İmmünsüprese hastalarda kronikleşebilir.
PubMed Kaynakları
- Chen X et al. Molluscum contagiosum: epidemiology, pathogenesis, and treatment. Pediatr Dermatol. 2020;37(3):399–405. PMID: 32232945
- van der Wouden JC et al. Interventions for cutaneous molluscum contagiosum. Cochrane Database Syst Rev. 2017;5:CD004767. PMID: 28535494
- Silverberg NB. Pediatric molluscum contagiosum: optimal treatment strategies. Paediatr Drugs. 2003;5(8):505–512. PMID: 12956659
- Braue A et al. The epidemiology and impact of molluscum contagiosum in children: a cross-sectional study. Arch Dermatol. 2005;141(8):1034–1038. PMID: 16103329
Sonuç
Molluskum kontagiozum, özellikle çocuklarda sık görülen, iyi huylu ama bulaşıcı bir viral enfeksiyondur. Lezyonlar çoğunlukla kendiliğinden geriler; ancak kozmetik, yayılım veya immünsüpresyon durumlarında aktif tedavi gerekebilir. Fiziksel tedavi + topikal immünmodülatörler, en etkili yaklaşımlardır.
LÜTFEN DİKKAT! Bu internet sitesi yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sitede yer alan yazı, resim, video ve diğer tüm içerikler ön bilgilendirme amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bu sitede yer alan bilgiler tanı veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır. Bu site üzerinden hiç bir şekilde gerçek bir muayene, teşhis ve tedavinin yerine geçecek sağlık hizmeti verilmemekte olup, teşhis ve tedaviler yerinde yapılmalıdır. Detaylı Bilgi için lütfen YASAL UYARI sayfamızı inceleyiniz. Bu konudaki tüm sorumluluk ziyaretçiye aittir.
